نشانه‌ های خرابی بوستر پمپ آبرسانی؛ راهنمای کامل عیب‌یابی و تعمیر

خرابی بوستر پمپ آبرسانی

بوستر پمپ آبرسانی یکی از حیاتی‌ترین اجزای تأسیسات ساختمان‌ها و پروژه‌های بزرگ است. این دستگاه وظیفه دارد فشار آب را در شبکه لوله‌کشی به سطح مطلوب برساند تا تمامی مصرف‌کنندگان بدون مشکل از آب استفاده کنند. با توجه به اینکه بوستر پمپ‌ها به صورت شبانه‌روزی یا در بازه‌های زمانی طولانی‌مدت کار می‌کنند، احتمال خرابی در آن‌ها وجود دارد. شناخت نشانه‌های خرابی بوستر پمپ آبرسانی می‌تواند به شما کمک کند قبل از بروز مشکلات جدی، اقدام به تعمیر یا سرویس کنید.

بوستر پمپ آبرسانی چیست و چرا اهمیت دارد؟

بوستر پمپ آبرسانی مجموعه‌ای از یک یا چند الکتروپمپ، کلکتور، تابلو برق و تجهیزات کنترلی است که وظیفه تنظیم فشار آب در ساختمان یا تأسیسات را برعهده دارد. در ساختمان‌های چند طبقه، هتل‌ها، بیمارستان‌ها و حتی صنایع، این سیستم از ضروری‌ترین تجهیزات محسوب می‌شود. عملکرد صحیح بوستر پمپ نه تنها کیفیت زندگی ساکنان و کارکنان را تضمین می‌کند، بلکه هزینه‌های انرژی و نگهداری را نیز کاهش می‌دهد.

دلایل اصلی خرابی بوستر پمپ آبرسانی

  • کارکرد مداوم بدون انجام سرویس دوره‌ای
  • انتخاب پمپ نامناسب با ظرفیت سیستم
  • نوسانات برق یا نبود سیستم حفاظتی
  • وجود رسوبات و ذرات معلق در آب
  • فشار بیش از حد یا طراحی نادرست شبکه لوله‌کشی
  • استفاده از تجهیزات غیراستاندارد یا بی‌کیفیت

مهم‌ترین نشانه‌های خرابی بوستر پمپ آبرسانی

کاهش فشار یا نوسان فشار آب

یکی از شایع‌ترین نشانه‌های خرابی بوستر پمپ، کاهش فشار یا نوسان آب در نقاط مصرفی است. اگر در بالاترین طبقات ساختمان فشار کافی وجود نداشته باشد یا فشار آب مدام کم‌وزیاد شود، می‌تواند ناشی از خرابی پرشر سوئیچ، فرسودگی پروانه‌های پمپ یا گرفتگی مسیر لوله‌کشی باشد. این مشکل باید سریعاً بررسی شود، زیرا می‌تواند منجر به نارضایتی مصرف‌کنندگان و کاهش طول عمر تجهیزات شود.

صدای غیرعادی و لرزش بیش از حد

بوستر پمپ‌ها در حالت عادی صدای مشخص و استانداردی تولید می‌کنند. اما اگر پمپ شما صدای غیرعادی یا لرزش بیش از حد داشته باشد، احتمال وجود کاویتاسیون، فرسودگی بلبرینگ‌ها یا تراز نبودن شاسی وجود دارد. گاهی نیز شل بودن اتصالات مکانیکی باعث ایجاد صداهای اضافی می‌شود. نادیده گرفتن این مشکل می‌تواند به خرابی کامل موتور و اجزای مکانیکی بیانجامد.

داغ شدن بیش از حد الکتروپمپ

داغ شدن غیرطبیعی موتور یا بدنه پمپ، نشانه بار بیش از حد یا خرابی در سیم‌پیچ موتور است. این اتفاق ممکن است به دلیل کارکرد خشک (Dry Run)، گیر کردن پروانه‌ها یا عدم تهویه مناسب موتور رخ دهد. در صورت تداوم، داغ شدن می‌تواند به سوختن کامل الکتروموتور منجر شود، بنابراین بررسی سریع سیستم خنک‌کاری و وضعیت بار الکتریکی ضروری است.

روشن و خاموش شدن مکرر (کوتاه‌مدت)

اگر بوستر پمپ شما به طور مداوم و در زمان‌های کوتاه روشن و خاموش می‌شود، نشانه‌ای از تنظیم نبودن فشار مخزن دیافراگمی، خرابی پرشر سوئیچ یا ایراد در تابلو برق است. این پدیده که به آن short cycling نیز گفته می‌شود، باعث استهلاک شدید قطعات و افزایش مصرف برق خواهد شد. تنظیم دقیق فشار و بررسی تجهیزات کنترلی می‌تواند مشکل را رفع کند.

نشتی آب در اتصالات یا پمپ

نشتی آب یکی دیگر از نشانه‌های خرابی است که معمولاً از محل فلنج‌ها، سیل مکانیکی (Mechanical Seal) (سیل مکانیکی پمپ آب چیست؟) یا ترک خوردگی پوسته پمپ اتفاق می‌افتد. این مشکل علاوه بر هدررفت آب و افزایش هزینه، می‌تواند منجر به زنگ‌زدگی و خرابی قطعات فلزی شود. شناسایی محل نشتی و تعویض قطعات آسیب‌دیده یا آب‌بندها باید در اولویت تعمیر قرار گیرد.

افزایش مصرف برق و هزینه انرژی

گاهی بدون تغییر در میزان مصرف آب، قبض برق افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند. این موضوع نشان‌دهنده کارکرد غیرعادی بوستر پمپ است. خرابی اینورتر، فشار بیش از حد در سیستم یا اصطکاک زیاد ناشی از فرسودگی قطعات می‌تواند دلیل این افزایش مصرف انرژی باشد. بی‌توجهی به این علامت باعث بالا رفتن هزینه‌های جاری و استهلاک سریع‌تر پمپ‌ها می‌شود.

استارت نخوردن یا روشن نشدن پمپ

یکی از علائم جدی خرابی بوستر پمپ، روشن نشدن آن هنگام نیاز است. این مشکل می‌تواند به علت قطع برق، سوختن فیوز، خرابی کنتاکتور، آسیب‌دیدگی سیم‌پیچ الکتروموتور یا حتی ایراد در پرشر سوئیچ باشد. در چنین شرایطی ابتدا باید تابلو برق و مسیرهای الکتریکی بررسی شود و در صورت سالم بودن، موتور و پمپ تست گردد.

عملکرد ناهماهنگ پمپ‌های اصلی و رزرو

در سیستم‌های چند پمپه، هماهنگی بین پمپ‌های اصلی و رزرو اهمیت زیادی دارد. اگر تقسیم بار به درستی انجام نشود، یکی از پمپ‌ها بیشتر از دیگری کار می‌کند و دچار استهلاک زودرس می‌شود. این مشکل اغلب به دلیل خرابی در کنترلر یا تنظیم نبودن منطق کاری سیستم (Duty/Standby) رخ می‌دهد و باید با تنظیم دوباره سیستم یا تعمیر کنترلر رفع گردد.

خطا در سیستم کنترل (پرشر سوئیچ یا اینورتر)

بوستر پمپ‌ها معمولاً به وسیله پرشر سوئیچ یا اینورتر کنترل می‌شوند. اگر این تجهیزات مدام خطا بدهند یا درست عمل نکنند، سیستم دچار خاموشی ناگهانی یا روشن شدن بی‌مورد خواهد شد. خرابی این بخش‌ها می‌تواند کل عملکرد بوستر پمپ را مختل کند، بنابراین تست و در صورت نیاز تعویض آن‌ها برای حفظ پایداری سیستم ضروری است.

روش‌های عیب‌یابی خرابی بوستر پمپ

برای شناسایی دقیق علت خرابی، باید به صورت مرحله‌ای اقدام کرد:

  • بررسی فشار آب با استفاده از گیج یا سنسور فشار
  • تست سلامت الکتروپمپ و موتور با اندازه‌گیری جریان و ولتاژ
  • کنترل تابلو برق، فیوزها و اینورتر
  • بازدید مکانیکی از اتصالات، شیرآلات و وضعیت پروانه‌ها

علائم مشکل

علت احتمالی

روش تست و بررسی

راهکار پیشنهادی

فشار آب کاهش یافته یا نوسان دارد خرابی پرشر سوئیچ، گرفتگی لوله، فرسودگی پروانه اندازه‌گیری فشار با گیج، بازدید لوله‌ها و پروانه تنظیم یا تعویض پرشر سوئیچ، شست‌وشوی لوله‌ها، تعمیر یا تعویض پروانه
صدای غیرعادی و لرزش شدید کاویتاسیون، بلبرینگ معیوب، تراز نبودن شاسی گوش دادن به صدای پمپ، بازدید بلبرینگ‌ها و پایه هواگیری پمپ، تعویض بلبرینگ، بالانس و تراز مجدد شاسی
داغ شدن بیش از حد الکتروپمپ بار بیش از حد، کارکرد خشک، خرابی سیم‌پیچ اندازه‌گیری دمای موتور، تست جریان برق، بررسی ورودی آب بررسی سطح آب، نصب محافظ خشک‌کار، تعمیر یا تعویض سیم‌پیچ
روشن و خاموش شدن مکرر (Short Cycling) خرابی مخزن دیافراگمی، پرشر سوئیچ یا تابلو برق تست فشار باد مخزن، بررسی پرشر سوئیچ و رله‌ها شارژ مجدد یا تعویض مخزن، تنظیم پرشر سوئیچ، تعمیر تابلو برق
نشتی آب در اطراف پمپ خرابی سیل مکانیکی، شل شدن فلنج‌ها، ترک پوسته بازدید بصری و بررسی محل نشت تعویض سیل مکانیکی، سفت کردن فلنج‌ها، در صورت لزوم تعویض پوسته
افزایش مصرف برق خرابی اینورتر، بار اضافی روی موتور، فرسودگی قطعات بررسی قبض برق، تست اینورتر و موتور با آمپرمتر تنظیم مجدد اینورتر، سرویس پمپ، کاهش فشار غیرضروری در سیستم
روشن نشدن پمپ قطع برق، فیوز سوخته، خرابی الکتروموتور یا پرشر سوئیچ تست ولتاژ ورودی، بررسی فیوز و تابلو برق تعویض فیوز یا کنتاکتور، تعمیر موتور یا پرشر سوئیچ
ناهماهنگی بین پمپ‌های اصلی و رزرو خرابی کنترلر یا تنظیم نادرست Duty/Standby بررسی منطق کاری کنترلر، تست زمان کارکرد هر پمپ تنظیم مجدد کنترلر، تعویض قطعات معیوب در تابلو برق
خطای مکرر در سیستم کنترل خرابی اینورتر یا سنسور فشار بررسی کد خطا روی اینورتر یا پرشر ترانسمیتر تعویض سنسور فشار، تعمیر یا تعویض اینورتر

راهکارهای تعمیر و رفع خرابی

  • تعویض سیل مکانیکی و بلبرینگ‌ها در صورت نشتی یا صدا  (نصب سیل مکانیکی پمپ)
  • تنظیم یا تعویض پرشر سوئیچ معیوب
  • شست‌وشوی پروانه‌ها و لوله‌ها برای رفع رسوب و گرفتگی
  • بالانس و تراز مجدد پمپ روی شاسی
  • تعویض الکتروپمپ در صورت سوختگی کامل موتور

نگهداری پیشگیرانه برای افزایش عمر بوستر پمپ

  • انجام سرویس دوره‌ای ماهانه و سالیانه
  • بررسی فشار باد مخزن دیافراگمی
  • کنترل عملکرد پرشر سوئیچ و اینورتر
  • استفاده از فیلتر ورودی آب برای جلوگیری از رسوب
  • نصب محافظ برق برای جلوگیری از آسیب‌های الکتریکی

چه زمانی باید بوستر پمپ تعویض شود؟

اگر هزینه تعمیر بیش از ۵۰ درصد قیمت خرید یک دستگاه جدید باشد، یا پمپ دیگر توانایی تأمین فشار مورد نیاز ساختمان را نداشته باشد، تعویض آن مقرون‌به‌صرفه‌تر خواهد بود. همچنین در صورت خوردگی شدید بدنه و پروانه‌ها، ادامه استفاده از دستگاه می‌تواند خطرآفرین باشد.

شناخت به‌موقع نشانه‌های خرابی بوستر پمپ آبرسانی مانند کاهش فشار، صدای غیرعادی، داغ شدن موتور، روشن و خاموش شدن مکرر یا نشتی آب می‌تواند از هزینه‌های سنگین و توقف کامل سیستم جلوگیری کند. با اجرای سرویس‌های دوره‌ای و نگهداری پیشگیرانه، عمر مفید بوستر پمپ افزایش یافته و مصرف انرژی بهینه خواهد شد.

شاسی کشی ، سیل بندی و کوپلینگ کردن الکتروپمپ های افقی طبقاتی

 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *