در ادامه توضیحاتی حهت شناخت الکتروموتور بر اساس پلاک مشخصات Name Plate و آورده ایم و سپس چند روش برای تشخیص ستاره یا مثلث بودن موتور بدون پلاک جهت شناسایی الکتروموتور بدون پلاک شمرده و توضیح داده ایم.
پلاک مشخصات name plate چیست؟
Name Plate مثل «کارت شناسایی دستگاه» است که به کمک آن میتوان فهمید دستگاه چه تواناییها و محدودیتهایی دارد و برای چه شرایطی طراحی شده است.
تعیین مشخصات موتورهای الکتریکی از روی پلاک مشخصات Name Plate
به منظور انتخاب مناسب و صحیح موتور های الکتریکی بایستی به مشخصات درج شده روی پلاک موتور توجه نمود و به این نکته توجه داشت که پلاک ها دارای تنوع زیادی هستند .به صورت کلی مشخصات موتور بر اساس دو استاندارد بر روی پلاک موتور درج می شود این دو استاندارد IEC 60034 و NEMA هستند که استاندارد IEC بین المللی و استاندارد NEMA مربئط به آمریکای شمالی و کانادا می باشد .ابتدا به معرفی کلی مشخصات قید شده بر روی پلاک مشخصات بر اساس استاندارد IEC می پردازیم .
در صورتی که قصد خرید انواع الکتروموتور (موتور الکتریکی) را دارید می توانید با انواع الکتروموتورهای موجود در شرکت انرژی تهویه پردیس آشنا شوید و با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.
1- اطلاعات اصلی روی پلاک موتور
پلاک مشخصات موتور الکتریکی اطلاعات فنی مهمی را ارائه میدهد که برای انتخاب، نصب و بهرهبرداری صحیح موتور ضروری است. در ادامه توضیح داده میشود که چگونه مشخصات درجشده روی پلاک را بخوانید و تفسیر کنید.
| مشخصه | توضیحات | واحد |
| مدل (Model) | مدل یا سری تولید موتور که توسط سازنده تعیین شده است | – |
| توان (Power) | مقدار توان خروجی موتور | کیلووات (kW) یا اسب بخار (HP) |
| ولتاژ (Voltage) | ولتاژ نامی مورد نیاز موتور برای عملکرد صحیح | ولت (V) |
| جریان (Current) | مقدار جریانی که موتور در شرایط نامی مصرف میکند | آمپر (A) |
| فرکانس (Frequency) | فرکانس برق ورودی به موتور | هرتز (Hz) |
| دور موتور (RPM) | تعداد دورهای چرخش موتور در دقیقه | دور بر دقیقه (RPM) |
| ضریب قدرت (Power Factor, PF) | نسبت توان مفید به توان ظاهری موتور | بدون واحد |
| کلاس حفاظتی (IP Rating) | میزان مقاومت موتور در برابر گرد و غبار و آب | استاندارد IPxx |
| کلاس عایقی (Insulation Class) | سطح مقاومت سیمپیچها در برابر دما | A، B، F، H |
| راندمان (Efficiency) | بازدهی موتور نسبت به توان ورودی | درصد (%) |
| طریقه خنککاری (Cooling Method) | نحوه دفع گرمای تولیدشده در موتور | ICxxx |
| نوع اتصال (Connection Type) | روش اتصال موتور به شبکه برق (ستاره/مثلث) | Y/Δ |
| کد حرارتی (Thermal Code) | نشاندهنده محدوده دمای مجاز کارکرد موتور | – |
می تواند مفید باشد : علت کار نکردن پمپ آب
2- نحوه خواندن اطلاعات موتور از روی پلاک
برای مثال، پلاک یک موتور ممکن است اطلاعات زیر را نشان دهد:
Model: XYZ-100
Power: 7.5 kW (10 HP)
Voltage: 380V / 220V
Current: 15A / 26A
Frequency: 50Hz
RPM: 1440
PF: 0.85
IP: 55
Insulation: Class F
Efficiency: 88%
Connection: Y / Δ
تحلیل مشخصات:
- این موتور ۷.۵ کیلوواتی (۱۰ اسب بخار) است.
- در ولتاژ ۳۸۰V به صورت ستاره (Y) و در ۲۲۰V به صورت مثلث (Δ) کار میکند.
- در ولتاژ ۳۸۰V جریان مصرفی ۱۵ آمپر و در ۲۲۰V ۲۶ آمپر است.
- سرعت چرخش آن ۱۴۴۰ دور بر دقیقه است که نشاندهنده یک موتور ۴ پل میباشد.
- ضریب قدرت ۰.۸۵ یعنی توان مفید نسبتاً بالایی دارد.
- کلاس حفاظتی IP55 نشان میدهد که در برابر گرد و غبار و پاشش آب مقاوم است.
- کلاس عایقی F یعنی تا دمای بالاتری میتواند کار کند.
تشخیص ستاره یا مثلث بودن موتور بدون پلاک
چند راه برای تشخیص ستاره یا مثلث بودن موتور بدون پلاک برای شناسایی الکتروموتور بدون پلاک را در ادامه قرار داده ایم.
بررسی ولتاژ و جریان در هر دو حالت
- ولتاژ: در اتصال ستاره، ولتاژ هر سیم پیچ 1/√3 برابر ولتاژ خط است. در حالی که در اتصال مثلث، ولتاژ هر سیم پیچ برابر با ولتاژ خط است.
- جریان: در اتصال ستاره، جریان هر سیم پیچ برابر با جریان خط است. در حالی که در اتصال مثلث، جریان هر سیم پیچ √3 برابر جریان خط است.
استفاده از اهم متر
- اتصال ستاره: بین هر دو سیم فاز، مقاومت یکسانی وجود دارد. بین هر سیم فاز و سیم نول، مقاومت √3 برابر مقاومت بین دو سیم فاز است.
- اتصال مثلث: بین هیچ دو سیم فاز، مقاومت یکسانی وجود ندارد. مقاومت بین هر دو سیم فاز، 1/2 برابر مقاومت بین هر سیم فاز و سیم نول است.
استفاده از لامپ رشتهای
- اتصال ستاره: لامپ را بین هر دو سیم فاز و سیم نول به صورت جداگانه روشن کنید. اگر لامپ در هر دو حالت با نور کامل روشن شود، موتور ستاره است. لامپ را بین هر دو سیم فاز به صورت سری روشن کنید. اگر لامپ با نور کم روشن شود، موتور ستاره است.
- اتصال مثلث: لامپ را بین هر دو سیم فاز به صورت جداگانه روشن کنید. اگر لامپ در هر دو حالت با نور کامل روشن شود، موتور مثلث است.
الکتروموتور در بوستر پمپ
الکتروموتور، قلب محرک بوستر پمپ (بوستر پمپ آبرسانی و بوستر پمپ آتشنشانی) است و وظیفه دارد انرژی الکتریکی را به نیروی مکانیکی چرخشی برای به حرکت درآوردن پروانههای پمپ تبدیل کند.
بهصورت دقیقتر:
بوستر پمپ مجموعهای از چند پمپ سانتریفیوژ است که بهصورت موازی (یا گاهی سری) در کنار هم نصب میشوند تا فشار آب را در شبکه آبرسانی ثابت نگه دارند. هر پمپ در این مجموعه، توسط یک الکتروموتور مجزا به حرکت درمیآید. وقتی سیستم نیاز به افزایش فشار دارد، تابلو کنترل فرمان میدهد تا یک یا چند الکتروموتور روشن شوند. با چرخش محور موتور، پروانه پمپ به حرکت درمیآید و باعث افزایش فشار و دبی آب میشود.
بنابراین، عملکرد هماهنگ الکتروموتور و پمپ در بوسترپمپ باعث میشود:
- فشار آب در سیستم همیشه ثابت بماند.
- مصرف انرژی بهینه شود (چون موتورها بهصورت نوبتی روشن میشوند).
- عمر پمپها و تجهیزات افزایش پیدا کند.
به زبان ساده، الکتروموتور نیروی راننده و بوستر پمپ سیستم کنترل فشار است؛ هر دو با هم یک سامانه هوشمند و کارآمد برای آبرسانی ساختمانها، برجها و سیستمهای صنعتی تشکیل میدهند.
سوالات پرتکرار
- از روی پلاک الکتروموتور چطور میتوان توان موتور را تشخیص داد؟روی پلاک معمولاً عبارت Power یا Output با واحد kW یا HP درج شده است. این عدد نشان میدهد موتور در شرایط نامی، چه مقدار توان مکانیکی در خروجی تولید میکند. مثلاً 2.2 kW یعنی حدود 3 اسب بخار قدرت.
- عددهای درجشده برای Voltage (V) و Frequency (Hz) چه کاربردی دارند؟این مقادیر نشان میدهند موتور برای چه شبکه برقی طراحی شده است. مثلاً 220/380 V و 50 Hz یعنی موتور سهفاز است که میتواند در شبکه 380 ولت کار کند. در صورت اختلاف با برق محل، موتور آسیب میبیند یا راندمان کاهش مییابد.
- از روی پلاک چگونه میتوان نوع اتصال سیمپیچی (ستاره یا مثلث) را فهمید؟ روی پلاک معمولاً عبارتهایی مثل Δ/Y = 220/380 V یا Y/Δ = 400/690 V درج میشود. این یعنی در ولتاژ پایینتر باید اتصال مثلث (Δ) و در ولتاژ بالاتر اتصال ستاره (Y) باشد.
- عدد درجشده برای RPM یا Speed چه معنایی دارد؟ این عدد سرعت چرخش محور موتور را در دقیقه نشان میدهد. معمولاً بین 750، 1500 یا 3000 دور در دقیقه است که به تعداد قطبهای موتور بستگی دارد. برای مثال، 1500 RPM یعنی موتور چهارقطب است.
- از روی پلاک چگونه میتوان تشخیص داد موتور چند فاز است؟ اگر روی پلاک ولتاژ به صورت 220/380 V یا 380/660 V نوشته شده باشد، موتور سهفاز است. اما اگر فقط 220 V یا 230 V درج شده باشد، موتور تکفاز است.
با سلام
خواهشا در مورد موتورهای که پلاک ندارند و در انبارها موجود هست چطوری میتونیم متوجه بشیم چند کیلو وات است؟؟؟؟؟؟
سلام دوست عزیز…
لطفا با شماره تماس زیر تماس بفرمایید کارشناسان ما راهنماییتون می کنن.
02188316724-30
02188842658